Avrupa’nın birinci dünyanın da beşinci büyük çimento kapasitesine sahip olan Türkiye çimento sektörü 4 milyar dolarlık bir hacme ulaştı.

İnşaat sektöründeki büyüme çimento sektörüne de yansıyor. İçinde büyük holdinglerden birçok aktörün de yer aldığı sektörde yeni fabrika yatırımları birbirini izliyor.

Kentsel dönüşüm çalışmalarının hız kazanması, büyük kamu yatırımlarının sayısındaki artış, markalı konut üreticilerinin proje geliştirme yarışına girmesi gibi gelişmeler inşaat sektörünün en önemli paydaşı olan çimento sektörünü büyütüyor.

Avrupa’da birinci, dünya genelinde beşinci sırada yer alan Türkiye çimento sektörü, 70 milyon ton klinker, 100 milyonu aşkın çimento öğütme kapasitesi, 75 milyon tona yaklaşan satış hacmi ve 64 milyon ton yıllık iç tüketim hacmi olan dev bir sektör haline geldi.

2013 yılında, iç piyasaya 63,5 milyon ton satış ve 10,2 milyon ton çimento ihracatı gerçekleştiren sektör, geçtiğimiz yıl yüzde 12’lik büyüme ile 4 milyar dolarlık ciroya ulaştı.

İnşaat sektöründeki büyümeye paralel olarak çimento sektöründe de büyüme gözlenirken bu alana yeni yaürımlar da yapılıyor. Çimento sektöründe yatırımı olan Bursalı Sönmez Holding de Adana Yumurtalık’ta yaklaşık 165 milyon dolarlık bir çimento fabrikası yatırımı daha yapıyor.

Sönmez Holding Yönetim Kurulu Başkanı Celal Sönmez, Adana’da kurulum çalışmaları süren ve Ağustos ayında açılması planlanan Sönmez Çimento fabrikasının, 2 milyon ton/yıl kapasiteli bir fabrika olacağını söylüyor.
Sönmez, yeni yatırımın devreye alınması ile grubun yıllık çimento üretim kapasitesi de toplamda 3 milyon 100 bin tona ulaşacağını belirtiyor.

Geçtiğimiz yıl inşaat sektöründe görülen büyüme bu sektörle direkt bağlantılı olan çimento sektörüne de yansıdı. Sektörde faaliyet gösteren firmaları da ya kapasite artırım çalışmaları ya da yeni yatırımlar yaparak gelen talebi karşılamaya çalışıyorlar.

Yüzde 12 büyüdü Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (TÇMB) Başkanı Mehmet Göçmen, gerek alt yapı çalışmaları gerekse kentsel dönüşüm çalışmalarının yarattığı ivme ile GSMH’nın dahi üzerinde büyüme gerçekleştiren çimento sektörünün 2013 yılında yüzde 12 oranında büyüyüp 4 milyar dolar ciroya ulaştığını söylüyor.
Göçmen, “Ekonomimizin lokomotifi olan inşaat sektörünün asli unsurlarının başında gelen çimento sektörü, cirosal büyüklüğünden ziyade, ülkenin hemen her yerinde tarım ya da hayvancılıkla geçinen illerde dahi yarattığı istihdam ve ürettiği katma değerle anılan bir teknolojiyi yenilemeye
yönelik yatırımlardır. Bu yatırımlar arasında özellikle son yıllarda atıktan eneıji geri kazanmaya yönelik olarak WHR adı verilen sistemler kurulmakta” diyor.

Atıktan 280 milyon TL 2013 yılı sonu itibarı ile 7 fabrika toplam yaklaşık 150 milyon TL yatırımla WHR adı verilen sistemi kurdu ve atık ısıdan enerji elde etmeye başladı. Bu sayının 2014 sonunda toplam yaklaşım 9 fabrikaya, yatırını bedeli ise yaklaşık toplam 180-190 milyon TL’ye ulaşması bekleniyor.

Bu teknolojinin hem sektörün gelişimi lıenı de Türkiye’nin enerji açığı ile cari açığının azaltılmasında büyük rol oynadığına işaret eden Göçmen şunları söylüyor: “WHR sistemlerinde geri kazanım oı anı yaklaşık yüzde 20 civarında. Çimento sektörünün toplam elektrik tüketiminin 7 milyar kw/saat olduğu ve bu tüketimden geri kazanılacak miktarın yaklaşık 1 milyar kw/saat olduğu ortaya çıkmıştır. Atıktan geri kazanımın parasal değerinin yaklaşık 280 milyon TL civarında olduğu bilinci ile bu konuda üretim tesisleri teşvik edilmekte, bir yandan da bu çalışmaların teşvik edilmesi için kamu nezdinde bilgilendirmeler yapılmaktadır. Bıı alandaki yatırımların devam edeceğini umuyoruz.” sektördür” diyor.

2013 yılında Türkiye genelinde toplam 68.4 milyon ton/yıl olan klinker kapasitesinin yaklaşık yüzde 91,66’sı kullanılırken, toplam 107,4 milyon ton/yıl olan çimento kapasitesinin de yaklaşık yüzde 68,57’si kullanıldı.
100 yıllık geçmiş Türkiye çimento sektörü, yüz yıllık geçmişe sahip olarak Türkiye’nin en köklü sanayilerinden biri. Ekonomik gelişmelerle birlikte sektör, her geçen gün daha da büyümekte ve Türkiye ekonomisi içinde çok önemli bir rol oynuyor.

Türkiye ve dünyadaki trende bakıldığında sektörün önümüzdeki dönemde daha da büyüyeceğini öngördüklerini belirten Göçmen şöyle devam ediyor: “Son verilere göre, ülkemizde kişi başına düşen çimento tüketimi 2013 yılında 800 kg’ın üzerinde gerçekleşmiştir. Dünya ortalamalarının 550 kg civarında olduğu düşünülürse, ülkemizin bulunduğu seviyenin önemi daha iyi anlaşılacaktır.

Levent Gökmen/ Ekonomist Mortgage